Η στέγη είναι κοινωνικό δικαίωμα
Το στεγαστικό και το υψηλό κόστος ζωής δεν αντιμετωπίζονται ως συγκυριακή κρίση. Αντιμετωπίζονται ως αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών που άφησαν την αγορά χωρίς κανόνες, έλεγχο και κοινωνικές δικλείδες προστασίας.
Το αποτέλεσμα είναι ορατό ειδικά στους πιο νέους: δυσκολία πρόσβασης στη στέγαση, ακριβότερα ενοίκια, απλησίαστες τιμές αγοράς και καθυστέρηση βασικών σχεδίων ζωής.
Κοινωνική στέγαση με πραγματικό σχέδιο
Για την Ανδρομάχη Σοφοκλέους και το Volt, η στέγη δεν είναι εμπόρευμα χωρίς όρια. Είναι κοινωνική υποδομή. Γι' αυτό προκρίνεται ο σχεδιασμός και η εφαρμογή προγραμμάτων κοινωνικής στέγασης με μακροχρόνια λογική.
Ως σημείο αναφοράς προβάλλεται το ευρωπαϊκό παράδειγμα της Βιέννης:
- μακροχρόνιος σχεδιασμός
- δημόσιος έλεγχος γης και κατοικίας
- κοινωνική στέγη με κανόνες και διαφάνεια
- πρόσβαση με εισοδηματικά και οικονομικά κριτήρια, με προτεραιότητα στις ευάλωτες ομάδες
Κανόνες στην αγορά ακινήτων
Η θέση που διατυπώνεται είναι ότι η συνεχής εξωτερική ζήτηση από ανθρώπους που δεν ζουν και δεν εργάζονται στην Κύπρο στρεβλώνει την αγορά και ανεβάζει τόσο τις τιμές αγοράς όσο και τα ενοίκια.
Γι' αυτό προτείνεται:
- περιορισμός στη δυνατότητα αγοράς ακίνητης περιουσίας από πολίτες τρίτων χωρών που δεν ζουν και δεν εργάζονται στην Κύπρο
- αύξηση της προσφοράς οικιστικών μονάδων σε προσιτές τιμές αγοράς και ενοικίασης
Κίνητρα για να επιστρέψει απόθεμα στην αγορά
Στο στεγαστικό πλάνο περιλαμβάνονται και συγκεκριμένα εργαλεία:
- φοροαπαλλαγή στα έσοδα από ενοίκια για αδρανείς οικιστικές μονάδες σε αστικά κέντρα ώστε να ενταχθούν στην αγορά ενοικίασης ή κοινωνικής στέγασης
- μειωμένος ΦΠΑ και διευκολύνσεις καταβολής για ανακαίνιση εγκαταλελειμμένων κτιρίων
- μακροχρόνια μίσθωση εγκαταλελειμμένων κτιρίων ή οικοπέδων από τη νέα Τοπική Αυτοδιοίκηση για ανακαίνιση ή ανέγερση οικιστικών μονάδων και φοιτητικών εστιών
- πολεοδομικά κίνητρα στις αστικές ζώνες ακόμη και για μικρότερα οικόπεδα ώστε να αυξηθεί η πραγματική προσφορά
Και αντικίνητρα στην αδράνεια και στην κερδοσκοπία
Για να λειτουργήσουν τα παραπάνω, η πρόταση δεν εξαντλείται στα κίνητρα. Προβλέπει και αντικίνητρα:
- ειδικό τέλος σε αδρανή ακίνητα σε αστικά κέντρα, ανάλογα με την περίοδο αδράνειας
- προτεραιότητα στη φορολόγηση της κερδοσκοπικής συσσώρευσης ακινήτων
Η λογική είναι καθαρή: η στεγαστική πολιτική πρέπει να υπηρετεί την κοινωνία, όχι να ανταμείβει τη διαρκή αδράνεια και τη στρεβλή συσσώρευση περιουσίας.